

TÂM TÌNH / Ý KIẾN
THẮC MẮC CHUYỆN VĂN THƠ
Lê Hữu Nghĩa
Bữa nay tui có vài thắc mắc về chuyện văn thơ , xin hỏi ý mọi người nha .
1 - Câu "Vắng chủ nhà gà mọc đuôi tôm".
Câu nầy thì hồi đó thầy dạy là do người ta nói sai từ câu "Vắng chủ nhà gà vọc niêu tôm" mà ra . Nhưng cá nhân tui thì cho là thầy cũng nói sai câu nầy luôn .Với tui thì câu có thể đúng với thực tế đời thường là "Vắng chủ nhà gà vọc niêu cơm". Bởi vì tôm từ xưa giờ luôn là món mắc tiền thì làm sao mà nhà nào ở quê cũng sẳn có ắp lẳm để cho gà vọc . Thứ dễ có sẳn nhứt trong nhà chính là cơm nguội chớ không phải là tôm . Hơn nữa trong thực tế thiên nhiên thì con gà ở trên bờ cả đời cũng không thấy được con tôm ra sao thì làm sao mà muốn lục niêu tôm .
2 - Câu ca dao "Chim quyên ăn trái nhãn lồng , lia thia quen chậu vợ chồng quen hơi".
Câu nầy trong sách vở cũng nói là con chim quyên rất thích ăn trái nhãn lồng , còn có tên là trái Chùm Bao . Theo tui thì câu ca dao nầy cũng sai luôn mà sai rất xa . Tui sanh ra và lớn lên ở nhà quê nhưng tui chưa từng biết con chim quyên nó ra làm sao , mà trong làng xóm cũng hổng nghe ai nói có con chim Quyên . Tui tin chắc là nếu mọi người mà đi khắp mọi miền quê Việt Nam để hỏi người dân về con chim Quyên thì hổng ai biết . Con chim Quyên chỉ có trong sách vở chớ hổng có ở ngoài đời thường . Rất có thể ngoài đời thì con chim Quyên có cái tên khác . Cũng như con chim Đỗ Quyên còn có tên là chim Quốc hay chim Cuốc và thông dụng là con gà nước .
Nhưng ý tui ở đây là dù cho ngoài đời có con chim tên là chim Quyên thì câu ca dao đó vẫn sai . Lý do :
- Trong hai câu ca dao trên có đề cập để so sánh 3 đối tượng là chim , cá và người . Chim là con chim quyên , cá là cá lia thia và người là người đã lập gia đình (vợ chồng) . Ba đối tượng nầy có cái giống nhau để so sánh là cá chậu , chim lồng và người có gia đình (ví như ở tù).
- Trong 3 đối tượng của bài ca dao thì đã có cá QUEN chậu , người QUEN hơi nên câu đầu thì cũng phải là chim QUEN lồng . Tức cả ba đối tượng đều QUEN cảnh ở tù . Như vậy phải chăng chữ QUYÊN là do nói sai từ chữ QUEN mà ra . Tức là "Chim quen..." chớ không phải là "Chim quyên..." Và do đó chữ LỒNG cũng phải là cái lồng chim chớ không phải là trái nhãn lồng như trong sách vở nói .
Nếu mọi người thấy tui nói có lý thì rõ ràng là bài ca dao đã bị tam sao thất bổn rồi . Cũng như câu "Vắng chủ nhà gà mọc đuôi tôm" đã bị thất bổn vậy .
3 - Bài ca dao :
Trèo lên cây bưởi hái hoa
Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân
Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc...
Bài nầy thì thiệt tình là tui không hiểu nên hỏi nhờ mọi người giải thích giùm : tầm xuân là tên một loài hoa hay "nụ tầm xuân" có nghĩa là bất cứ nụ hoa nào còn búp , sắp mà chưa nở ?
Tui dò trên web thì thấy đúng là có loại hoa tên Tầm Xuân được diễn tả và giải thích là một loài hoa nụ nhỏ có sợi mịn như tơ và màu trắng . Vậy thì tại sao trong bài ca dao lại ghi là "Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc" ?
Nghĩa